Het ABC van de gemeenteraad

Een amendement is een voorstel voor het tekstueel wijzigen van een ontwerpbesluit (dat is het besluit dat het college aan de raad voorlegt). Als de meerderheid van de raad voor het amendement stemt, wordt het oorspronkelijke ontwerpbesluit gewijzigd en dus ook gewijzigd in stemming gebracht.

Daarna wordt het door het amendement aangepast ontwerpvoorstel in stemming gebracht.

Een overzicht van de amendementen staat in het raadsinformatiesysteem.

Een plan voor het geld dat de raad per onderwerp beschikbaar wil stellen in het volgende jaar.

Bezoldigd betekent dat voor de werkzaamheden een vergoeding of presentiegeld wordt betaald, of dat sprake is van een betaalde baan.

De burgemeester is voorzitter van de raad en het college. De burgemeester wordt benoemd door de Kroon op voordracht van de raad. De burgemeester wordt benoemd voor een periode van 6 jaar. Herbenoeming is mogelijk, als de raad en de burgemeester dit wensen. De burgemeester heeft ook eigen taken op het terrein van openbare orde en veiligheid.

De coalitie is de groep politieke partijen in de gemeenteraad die samen een meerderheid vormen en het college van burgemeester en wethouders steunen. Zij hebben afspraken vastgelegd in het coalitieakkoord.

Het college van burgemeester en wethouders vormt het dagelijks bestuur in een gemeente. De wethouders worden gekozen door de gemeenteraad. En de burgemeester wordt benoemd door de Kroon. Dat gebeurt op voordracht van de raad. De vergaderingen van het college zijn niet openbaar. De besluitenlijsten zijn dat wel.

Een fractie bestaat uit raadsleden van dezelfde politieke partij. Elke fractie heeft een fractievoorzitter, ook als de fractie uit één persoon bestaat.

De gemeenteraad bestaat uit de door de inwoners gekozen volksvertegenwoordigers. De gemeenteraad is het hoogste bestuursorgaan en bepaalt de hoofdlijnen van beleid. Het college van burgemeester en wethouders voert dit uit en de raad controleert.

De griffie ondersteunt de gemeenteraad. Zij zijn voor de inwoners ook het aanspreekpunt voor vragen. Alle andere ambtenaren ondersteunen het college.

De griffier is de eerste adviseur van de raad en geeft leiding aan de medewerkers van de griffie.

Alle brieven, rapporten of nota’s die vanuit inwoners, college of de burgemeester aan de gemeenteraad zijn gericht, worden geagendeerd bij de raadsvergaderingen o.v.v. agendapunt 'ingekomen stukken'. Uiteraard wordt hierbij rekening gehouden met de voorschriften van de AVG.

Raadsleden en collegeleden handelen volstrekt integer. Zij zijn niet omkoopbaar en doen niet aan belangenverstrengeling. Dit betekent dat zij niet handelen om er zelf beter van te worden.

Met een interpellatie kan een raadslid het college of de burgemeester vragen stellen over een onderwerp dat niet op de agenda staat. Het is een zwaarwegend middel om antwoorden te krijgen over een politiek, actueel en belangrijk onderwerp.

In een kadernota worden op hoofdlijnen de inhoudelijke discussiepunten en de technische grenzen voor het opstellen van de begroting vastgesteld. Met deze grenzen kan het college het verder uitwerken en in de begroting van het volgende jaar presenteren.

Een motie is een korte verklaring over een onderwerp, waarmee een oordeel, wens, verzoek of opdracht wordt uitgesproken.

Ieder raadslid kan tijdens de raadsvergadering een motie indienen. Na een debat over het onderwerp, wordt over de motie gestemd. Als de raad een motie aanneemt, is sprake van een door de meerderheid van de raad gedragen politieke uitspraak.
Een overzicht van de moties staat in het raadsinformatiesysteem.

De oppositie bestaat uit de partijen die niet deelnemen aan de coalitie. Zij controleren het bestuur kritisch en komen met eigen voorstellen of tegenvoorstellen.

Dit overleg, bestaande uit de fractievoorzitters kan worden beschouwd als het dagelijks bestuur van de gemeenteraad. In dit overleg worden allerlei praktische zaken die de gemeenteraad aangaan besproken.

Het quorum is het minimum aantal raadsleden dat aanwezig moet zijn om een geldige vergadering te kunnen houden of besluiten te nemen.

Een raadsvoorstel is afkomstig van het college of het presidium. In een raadsvoorstel kan nieuw beleid worden voorgesteld, maar ook een procesverandering. Tijdens de raadsvergadering wordt besloten over het voorstel.

Iedere gemeente in Nederland is verplicht om een rekenkamer of rekenkamerfunctie te hebben. De Waddeneilanden hebben samen Rekenkamer De Waddeneilanden. Rekenkamer De Waddeneilanden ondersteunt de gemeenteraden van de Waddeneilanden in de taken. De leden van Rekenkamer De Waddeneilanden zijn onafhankelijk en hebben geen directe relatie met de politiek van de eilanden.

Elk raadslid heeft het recht om aan het college van burgemeester en wethouders of de burgemeester schriftelijk vragen te stellen over een bepaald onderwerp.

Een raadslid kan bij een stemming een korte verklaring geven waarom hij of zij voor of tegen een voorstel stemt. Dit wordt een stemverklaring genoemd.

Als een wethouder toezeggingen doet in een commissie of raadsvergadering heeft hij/zij daarmee een belofte gedaan. En die beloften komen op de lijst met toezeggingen.

Een verordening is een lokale wet die door de gemeenteraad wordt vastgesteld. Voorbeelden zijn de APV (Algemene Plaatselijke Verordening) of een subsidieverordening.